Protez Uygulamaları

Protetik Diş Tedavisi

Diş hekimliğinde protez daha çok eksik ve kaybedilmiş dişlerin yerine yapay olarak yenilerinin getirildiği hastanın estetik, fonksiyon, konuşma ve psikolojik açıdan da tedavi edildiği bir daldır. Protezler temelde sabit ve hareketli (takma- çıkartma) olmak 2 ye ayrılır. Gelişen implant teknolojisi ile birlikte hastaların sabit protez beklentileri de artmıştır. Tabi ki sabit protez hareketli proteze göre çok daha konforlu bir tedavi seçeneğidir.

Sabit Protezler

Sabit protezler ağız içine yapıştırılarak ya da vidalanarak yapılan ağızdan çıkmayan protezlerdir. Sabit protezlerde farklı vakalara ve isteklere göre farklı porselenler kullanılabilir. Arka dişlerde eksikleri olan hastalarda genellikle altın prosedür olarak metal destekli porselenler kullanılmaktadır. Tabi ki teknolojinin gelişmesiyle daha dayanıklı altyapılar ile (zirkonyum-monolitik zirkonyum) güçlendirilmiş porselenlerin de arka bölgelerde ve ön bölgelerde kullanımı hızla yaygınlaşmaktadır. Ön dişlerde çapraşıklık, aradaki boşlukların kapatılması gibi işlemlerde de kompozit bonding uygulamalarına ek olarak yaprak (lamina porselenler (cam porselen (e.max-rosetta)) de estetik amaçla uygulanmaktadır. Bu işlemler dişlerden minimum madde kaldırarak yapılan işlemlerdir ve özel yapıştırıcılarla porselenin dişe yapıştırılması sağlanmaktadır. Hastaya hiç işleme başlamadan, gülüş dizaynı da yapılarak son halini göstermek de artık (wax up ve mock up) mümkündür. Dijital diş hekimliğinin hızla gelişmesi ile birlikte ağız içi tarayıcılar kullanılarak ölçü alma işlemi gerçekleştirilebilemekte ve CAD/CAM dediğimiz işlemlerle de dizayn ve üretim hatasız olarak yapılabilmektedir. Lazer ile üretilen metal ve titanyum altyapılar, CAD/CAM ile üretilen porselenler ile çok daha standardize ve estetik işlemler yapılabilmektedir. Günümüzde diş yapıştırıcıların geliştirilmesiyle, ön tek diş eksikliklerinde hastanın maddi imkanlarına göre birçok yöntem uygulanmaktadır. Ön bölgede dişe gelen kuvvetler daha az olduğu için birçok farklı tipte porselen kullanılabilmektedir. Eğer hastanın estetik beklentisi çok yüksek değilse metal destekli porselenler de özel diş kesimleri yaparak estetik sağlanabilir.

Hareketli Protezler

Hareketli protezler ağız içine sabitlenmeyen ve hasta tarafından takılıp çıkartılabilen protezlerdir. Hareketli protezlere uyum sağlanması ve rahatlığı tabi ki sabit protezlere göre daha azdır. Günümüzde hastaları olabildiğince implant uygulamaları ile sabit proteze yönlendirsek de yetersiz kemik miktarı, hastanın ağız hijyeni, sistemik hastalıklar ve ekonomik durum gibi faktörlerinde önemli olduğunu unutmamak gerekir. İşte bu gibi implant uygulanamayan durumlarda hastaların hareketli protez kullanmaları gerekir. Hareketli tam protezler hiç dişin olmadığı durumlarda uygulanırken; hareketli bölümlü protezlerde birçok farklı yöntem mevcuttur. Kancalı (kroşeli), çıtçıtlı (hassas), teleskop, implant destekli gibi birçok hareketli protez tipi vardır. Mevcut dişlerin durumu, hastanın estetik beklentileri ve ekonomik durumuna göre uygun bir hareketli protez yapılabilir.

İmplant-Destekli Protezler

İmplant çene kemiğine yerleştirilen vidaya benzer genellikte titanyumdan üretilen yapay köklerdir. İmplant ile doğal diş arasında birçok fark vardır. İmplantlar çene kemiğine kaynaşır ve gelen çiğneme kuvvetlere karşı esnemez. Ayrıca implantın etrafında doğal diş kökündeki esnemeyi ve hissetmeyi sağlayan ligamentler yoktur. Bu yüzden ani kuvvetler geldiğinde dişler bu kuvvetleri emip kuvvetleri dağıtabilirken, implanta gelen kuvvetler direk olarak kemiğe iletilmektedir. Bu yüzden doğal dişe benzeyen hibrit implant çalışmaları yapılmaktadır. Ağız içindeki mekanik kuvvetler karşı kendi dişlerimiz nasıl aşınıyorsa, çürüyorsa veya ya da kırılıyorsa implantın da kırılma, vida gevşemesi gibi sorunları olabilir. Nasıl diş iltihaplanıyorsa ağız hijyenine dikkat edilmezse implant ta iltihaplanabilir. Ağız hijyenininiz ne kadar iyi olursa, sigara içmezseniz, sistemik bir hastalığınız yoksa implantın başarısı da o kadar artacaktır. Kendi dişinizi ömür boyu kullanamadığınız için implant yaptırdığınızı da unutmayın. İmplant firmaları genelde implant kırıkları, vida kırığı gibi mekanik problemlerde garanti imkanı sunmaktadır. Güvenirliliği, devamlılığı, servis hizmeti iyi olan implant markalarını tercih etmekte fayda vardır.

İmplant destekli protezler hareketli, sabit ve yarı sabit (hekim tarafından sökülebilen)olarak ayrılmaktadır. Hareketli protezler genelde az sayıda implanttan destek alınarak yapılır. Sabit protezler de eksik olan dişin yerine ya da köprü gibi belli yerlere yerleştirilerek de yapılabilir. Hekimin protezleri çıkarmasının kolay olduğu vidalı sistemler de hem sabit hem de yarı sabit (hibrit) sistemlerde kullanılmaktadır.  Titanyum, zirkonyum ya da metal altyapılar, CAD/CAM dijital sistemler, farklı tipte güçlü porselenler implant üstü protezlerin çeşitliliğini arttırmıştır.